Wie meer uit zijn barbecue wil halen, heeft niet alleen goede ingrediënten nodig, maar ook hulpmiddelen waarmee de bereiding beter kan worden gecontroleerd. Een BBQ grillspit en BBQ thermometers zijn daar goede voorbeelden van. Met een grillspit draait vlees langzaam rond boven de warmtebron, terwijl een thermometer inzicht geeft in de temperatuur van het gerecht en de barbecue. Deze combinatie maakt het eenvoudiger om grotere stukken vlees gelijkmatig te garen en uitdroging of onvoldoende garing te voorkomen.
Vooral bij hele kippen, rollades en andere grotere gerechten is het lastig om alleen op kleur of bereidingstijd te vertrouwen. De buitenkant kan al mooi bruin zijn, terwijl de kern nog niet warm genoeg is. Een thermometer geeft dan meer zekerheid. Het grillspit zorgt er tegelijkertijd voor dat iedere zijde regelmatig aan de warmte wordt blootgesteld.
Hoe werkt een BBQ grillspit?
Een BBQ grillspit bestaat uit een lange metalen spies waarop vlees of andere ingrediënten worden vastgezet. De spies wordt boven de barbecue geplaatst en draait langzaam rond. Bij veel modellen gebeurt dit met een elektrische motor.
Door de draaiende beweging blijft het gerecht niet met één kant boven de heetste plek hangen. Iedere zijde wordt steeds kort verwarmd en draait daarna weer weg van de warmtebron. Hierdoor kan het vlees gelijkmatiger garen.
Tijdens het draaien verspreiden vet en vleessappen zich bovendien over het oppervlak. Dat kan helpen om een krokante buitenkant te vormen, terwijl de binnenkant sappig blijft. Vooral bij kip, rollade en buikspek is dit een belangrijk voordeel.
Geschikte gerechten voor het grillspit
Een hele kip is een van de bekendste gerechten voor een BBQ grillspit. De kip kan stevig worden vastgezet en draait vervolgens aan alle kanten langs de warmtebron. Hierdoor kan de huid rondom mooi bruin en krokant worden.
Ook rollades, rosbief, lamsvlees en grotere stukken varkensvlees zijn geschikt. Gerechten met een redelijk gelijkmatige vorm zijn meestal gemakkelijker uit te balanceren.
Met speciale accessoires kan het grillspit ook voor kleinere ingrediënten worden gebruikt. Er bestaan bijvoorbeeld draaiende grillmanden voor aardappelen, groenten, kippenvleugels en kleine stukken vlees. Zo hoeft niet ieder ingrediënt rechtstreeks aan de spies te worden geregen.
Het vlees goed uitbalanceren
Een goede balans is belangrijk voor een stabiele draaibeweging. Wanneer één zijde van het gerecht veel zwaarder is, moet de motor steeds extra kracht leveren om dat deel omhoog te trekken. Dit kan zorgen voor schokkerig draaien en extra belasting van de motor.
Steek de spies daarom zo centraal mogelijk door het gerecht. Gebruik de meegeleverde vorken of klemmen om het vlees stevig vast te zetten. Controleer daarna of het niet verschuift tijdens het draaien.
Bij een hele kip is het verstandig om de poten en vleugels met slagerstouw dicht tegen het lichaam te binden. Loshangende delen kunnen anders sneller verbranden of tegen onderdelen van de barbecue komen.
Laat het spit voor het aansteken een paar rondes draaien. Zo kun je controleren of het gerecht voldoende ruimte heeft en goed in balans is.
Indirecte warmte gebruiken
Een BBQ grillspit werkt meestal het beste met indirecte hitte. Daarbij bevindt de warmtebron zich niet direct onder het vlees, maar aan de zijkanten van de barbecue.
Bij een houtskoolbarbecue kunnen de kolen links en rechts worden geplaatst, terwijl het middengedeelte vrij blijft. Bij een gasbarbecue worden vaak alleen de buitenste branders gebruikt. Het gerecht draait vervolgens boven het minder hete midden.
Deze opstelling verkleint de kans dat vet rechtstreeks op de kolen of branders drupt. Daardoor ontstaan minder steekvlammen. Onder het gerecht kan een lekbak worden geplaatst om vet en sappen op te vangen.
Een lekbak helpt bovendien om de barbecue schoon te houden. Eventueel kan er een kleine hoeveelheid water of bouillon in worden gedaan om te voorkomen dat het vet te snel verbrandt.
Waarom BBQ thermometers gebruiken?
Het uiterlijk van vlees zegt niet altijd voldoende over de gaarheid. Een donkere buitenkant betekent niet automatisch dat de kern ook gaar is. Andersom kan vlees er goed uitzien, maar vanbinnen al te ver zijn doorgegaard.
BBQ thermometers geven meer inzicht in het bereidingsproces. Een kernthermometer meet de temperatuur in het midden van het vlees. Een omgevingsthermometer meet de temperatuur van de lucht in de barbecue.
Door beide temperaturen te volgen, kan de hitte beter worden aangepast. Wordt de barbecue te warm, dan kunnen de ventilatieopeningen of branders worden bijgesteld. Stijgt de kerntemperatuur sneller dan verwacht, dan kan de warmte worden verlaagd.
Verschillende soorten BBQ thermometers
Een digitale insteekthermometer is bedoeld voor korte metingen. De metalen punt wordt in het dikste deel van het vlees gestoken en geeft na korte tijd de temperatuur weer. Dit type is handig voor steaks, hamburgers en kleinere stukken vlees.
Een thermometer met een vaste sonde blijft tijdens de hele bereiding in het gerecht zitten. De sonde is via een hittebestendige kabel verbonden met een scherm buiten de barbecue. Zo hoeft het deksel niet telkens te worden geopend.
Voor een draaiend grillspit is een draadloze thermometer vaak praktischer. Een kabel kan namelijk om de spies draaien of ergens achter blijven haken. Een draadloze sonde draait met het vlees mee en stuurt de meetgegevens naar een ontvanger of telefoon.
Er bestaan ook thermometers met meerdere sondes. Daarmee kunnen verschillende stukken vlees tegelijk worden gecontroleerd. Eén sonde kan daarnaast worden gebruikt om de temperatuur in de barbecue te meten.
De thermometer correct plaatsen
De sonde moet in het dikste gedeelte van het vlees worden geplaatst. Vermijd contact met botten, grote vetlagen en lege ruimtes, omdat deze de meting kunnen beïnvloeden.
Bij een hele kip kan worden gemeten in het dikste deel van de borst of dij. Zorg ervoor dat de punt niet tegen een bot aanligt. Bij een rollade wordt de sonde zo dicht mogelijk bij het midden geplaatst.
Wanneer een gerecht niet overal even dik is, kan het verstandig zijn om op meerdere plekken te meten. Een dun gedeelte kan namelijk al gaar zijn terwijl een dikker deel nog achterloopt.
Controleer bij een grillspit of de thermometer stevig blijft zitten tijdens het draaien. Een verschoven sonde kan een onbetrouwbare waarde geven.
De temperatuur op de juiste plek meten
Veel barbecues hebben een ingebouwde thermometer in het deksel. Deze geeft een algemene indicatie, maar meet niet altijd de temperatuur op de plaats waar het gerecht zich bevindt.
Warme lucht stijgt op. Daardoor kan het boven in de barbecue warmer zijn dan vlak naast het vlees. Een losse omgevingsthermometer op roosterhoogte geeft daarom vaak een nauwkeuriger beeld.
Voor langere bereidingen is een stabiele temperatuur belangrijk. Grote schommelingen kunnen de bereidingstijd verlengen en het resultaat minder voorspelbaar maken. Pas de luchttoevoer of branders daarom bij voorkeur in kleine stappen aan.
Het deksel gesloten houden
Iedere keer dat het deksel wordt geopend, ontsnapt een deel van de warmte. De barbecue moet daarna opnieuw op temperatuur komen. Dit kan de totale bereidingstijd verlengen.
Met BBQ thermometers is het minder vaak nodig om het gerecht te bekijken. De temperatuur kan worden gevolgd zonder de bereiding te onderbreken. Sommige draadloze modellen geven een melding wanneer een ingestelde temperatuur is bereikt.
Daardoor blijft de warmte stabieler en kan het gerecht gelijkmatiger garen. Vooral bij grotere stukken vlees en langere bereidingen is dit een belangrijk voordeel.
Rusttijd en doorgaren
Wanneer vlees van de barbecue wordt gehaald, kan de kerntemperatuur nog iets verder stijgen. De warmte uit de buitenste lagen trekt dan verder naar binnen. Dit wordt doorgaren genoemd.
Bij grotere stukken vlees kan het daarom verstandig zijn om het gerecht iets voor de gewenste eindtemperatuur van het grillspit te halen. Laat het daarna enkele minuten rusten voordat het wordt aangesneden.
Tijdens de rusttijd verdelen de vleessappen zich beter. Dek het vlees eventueel losjes af met aluminiumfolie. Pak het niet te strak in, omdat een krokante buitenkant dan zachter kan worden door condens.
Schoonmaken en onderhouden
Na gebruik moeten het grillspit, de vorken en andere metalen onderdelen goed worden gereinigd. Vet en aangekoekte resten kunnen bij een volgende bereiding gaan roken of verbranden.
Laat de onderdelen eerst voldoende afkoelen en maak ze daarna schoon met warm water en afwasmiddel. Controleer of ze geschikt zijn voor de vaatwasser. De motor van het grillspit mag meestal niet nat worden.
Ook BBQ thermometers vragen om zorgvuldig onderhoud. Reinig de metalen sonde en dompel het digitale gedeelte niet onder in water. Berg de thermometer droog op en controleer regelmatig de batterij.
Meer controle over het barbecuegerecht
Een BBQ grillspit en BBQ thermometers vullen elkaar goed aan. Het grillspit zorgt voor een gelijkmatige beweging en warmteverdeling, terwijl de thermometer laat zien wat er in en rondom het gerecht gebeurt.
Door indirecte hitte te gebruiken, het vlees goed uit te balanceren en de temperatuur zorgvuldig te volgen, wordt barbecueën minder afhankelijk van gokken. Zo wordt het eenvoudiger om grotere gerechten gelijkmatig te garen en een sappige binnenkant met een smakelijke buitenkant te bereiken.